جلسه بحث و تبادل نظر پیرامون همکاری‌های مشترک مرکز مطالعات آفریقا و شبکه رادیو تلویزیونی هوسا عصر یکشنبه 19 بهمن 1399 با حضور دکتر عباس برومند، مدیر گروه مطالعات اقتصادی مرکز مطالعات آفریقا و دکتر محمدرضا حاتمی، مدیر شبکه رادیو تلویزیونی هوسا به صورت مجازی برگزار شد.

در این نشست، دکتر عباس برومند، مدیر گروه مطالعات فرهنگی مرکز مطالعات آفریقا گفت: مرکز مطالعات آفریقا، یکی از مراکز پژوهشی دانشگاه تربیت مدرس و اولین مرکز مطالعات منطقه‌ای مرتبط با آفریقا در ایران است که در سال 1379 شمسی افتتاح شد.

وی افزود: هدف از تأسیس این مرکز، افزایش آگاهی‌ها درباره آفریقا و تلاش برای توسعه روابط جمهوری اسلامی ایران با این قاره با پژوهش‌های علمی است که فعالیت‌های پژوهشی آن در قالب چهار گروه مطالعاتی با عناوین گروه مطالعات ژئوپلیتیک، گروه مطالعات سیاسی، گروه مطالعات فرهنگی و گروه مطالعات اقتصادی انجام می‌شود.

دکتر برومند تأکید کرد: فعالیت‌های برون مرزی صدا و سیما از جمله در قالب شبکه رادیو تلویزیونی هوسا ظرفیت بسیار خوبی برای توسعه روابط فرهنگی و افزایش شناخت‌ها از ایران در کشورهای آفریقایی و همچنین بالا بردن سطح آگاهی‌ها از آفریقا در ایران است.

وی با اشاره به اینکه یکی از ابزارهای توسعه روابط کشورهای آفریقایی و ایران، برقراری روابط فرهنگی میان دو طرف است، گفت: از مجرای فعالیت‌ها و همکاری‌های فرهنگی، علمی، هنری، گفتگوهای میان اندیشمندان ادبی، فرهنگی، هنری، تاریخی و... ایرانی و آفریقایی می‌توان روابط دو طرف را توسعه داد که رسانه‎ها در این زمینه نقش موثری دارند و می‌توانند روند تعاملات را تسهیل و نگاه‌های غلط را نسبت به بسیاری از مسائل اصلاح کنند.

مدیر گروه مطالعات فرهنگی مرکز مطالعات آفریقا در پایان با تأکید بر لزوم برقراری روابط میان دانشگاه‌های ایرانی و آفریقایی افزود: مرکز مطالعات آفریقا در دانشگاه تربیت مدرس با کمک و همکاری مراکز دولتی و خصوصی به ویژه رسانه‌های فعال در حوزه آفریقا از جمله شبکه رادیو تلویزیونی هوسا ظرفیت‌های خیلی خوبی برای افزایش شناخت‌ها از آفریقا در ایران و تصحیح بسیاری از نگاه‌ها خصوصاً در موضوع ایران هراسی در کشورهای آفریقایی و برخی دیدگاه‌های منفی درباره آفریقا در ایران دارد.

در ادامه نشست، دکتر محمدرضا حاتمی، مدیر شبکه رادیو تلویزیونی هوسا گفت: شبکه رادیو و تلویزیونی هوسا اولین شبکه برون مرزی ویژه قاره آفریقا در صدا و سیما است که فروردین 1398 به صورت رسمی افتتاح شد و در حال حاضر، دارای چهار وبسایت و بیش از 30 صفحه در شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌ها به سه زبان هوسایی، انگلیسی و فارسی است.

وی افزود: این شبکه روزانه 3 ساعت برنامه‌های رادیویی به زبان هوسایی و 6 ساعت برنامه‌های تلویزیونی به دو زبان هوسایی و انگلیسی دارد که از طریق این شبکه پخش و در طول شبانه روز تکرار می‌شود.

دکتر حاتمی با اشاره به اینکه فرصت‌های زیادی در قاره آفریقا برای ایران وجود دارد و آفریقا را باید قاره فرصت‌ها دانست، گفت: بسیاری از کشورها از جمله چین، آمریکا، روسیه، ژاپن، ترکیه، هند، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، کشورهای مطرح اروپایی و... در حال فعالیت در آفریقا هستند و امروز بر سر فعالیت و توسعه روابط با کشورهای آفریقایی رقابت وجود دارد.

مدیر شبکه رادیو تلویزیونی هوسا تأکید کرد: ایران در سال‌های گذشته از فرصت‌‌های موجود در کشورهای آفریقایی استفاده نکرده و نیاز است تا در این زمینه برنامه‌ریزی مناسبی انجام شود.

وی با بیان اینکه در ایران، در ارتباط با آفریقا کارهای علمی و دانشگاهی محدودی انجام شده است، افزود: باید دانشگاه‌ها برای افزایش شناخت‌ها از آفریقا و برنامه‌ریزی برای فعالیت در کشورهای این قاره در رأس باشند و سایر مراکز ذی‌ربط پشت سر آن‌ها حرکت کنند. دکتر حاتمی تأکید کرد: مرکز مطالعات آفریقا در دانشگاه تربیت مدرس باید پیشرو و جلودار در مسیر حرکت برای فعالیت در قاره آفریقا باشد و سایر مراکز ذی‌ربط از آن استفاده کنند.

مدیر شبکه رادیو تلویزیونی هوسا گفت: متأسفانه در رسانه‌های ایرانی خواسته یا ناخواسته آفریقاهراسی وجود دارد و حداقل هفته‌ای 2 یا 3 خبر درباره خشونت و ناامنی در کشورهای آفریقایی و همچنین برخی اخبار کذب منتشر می‌شود، در حالی که واقعیت آفریقا تنها ناامنی و خشونت نیست.

وی افزود: مرکز مطالعات آفریقا می‌تواند واقعیت‌ها را درباره آفریقا بیان و آگاه‌سازی کند تا از آفریقاهراسی در ایران جلوگیری شود و در کشورهای آفریقایی نیز با اقدامات دانشگاهی خود تا حد توان مانع از ایران‌هراسی شود.

دکتر حاتمی عنوان کرد: رقبای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ایران به صورت جدی در آفریقا در حال فعالیت هستند و نمی‌خواهند ایران در توسعه روابط خود با کشورهای آفریقایی موفق باشد.

مدیر شبکه رادیو تلویزیونی هوسا با تأکید بر اینکه فعالیت ایران در آفریقا نباید صرفاً به فعالیت‌های فرهنگی محدود شود، گفت: ایران غیر این حوزه، مزیت‌های فراوانی در عرصه‌های پزشکی، اقتصادی، سیاسی، امنیتی، نظامی، علمی و ... دارد که باید از آن‌ها استفاده کرد.

وی افزود: ما باید با ایران هراسی در آفریقا و همچنین آفریقا هراسی در ایران مقابله کنیم. باید نگاه‌ها را تغییر دهیم. شبکه رادیو تلویزیونی هوسا یکی از رسالت‌های خود را بر این مبنا قرار داده و آمادگی هر گونه همکاری با مرکز مطالعات آفریقا را دارد.

دکتر حاتمی در پایان تأکید کرد: مرکز مطالعات آفریقا در ایران باید یک واسطه و کانونی برای مرتبط کردن نهادهای مختلف دولتی و خصوصی مرتبط با آفریقا در کشور باشد و همه پشت سر آن حرکت کنند.